Kapı Eşiğindeki İmtihan: Komşu

Değerli 81 Haber Düzce okurları,

Bu hafta köşemizde, modern hayatın o soğuk ve mesafeli duvarlarına karşı en büyük sığınağımızı; "Komşuluğu" masaya yatırıyoruz. Hani o üzerine toz kondurduğumuz, "eskide kaldı" deyip rafa kaldırdığımız ama aslında nefes almak kadar ihtiyaç duyduğumuz samimiyeti arıyoruz.

Modern apartmanların o "selamsız" koridorlarında, lüks sitelerin yalıtımlı dairelerinde aslında neyi feda ettik? Bu haftaki yazımızda;

• "Ev alma komşu al" sözü sadece sararmış fotoğraflarda mı kaldı?
• Asansörde kafasını telefona gömen modern insan, o "eşsiz güven bağından" neden bu kadar korkuyor?
• Bir fincan kahvenin hatırından, "Komşusu açken tok yatan bizden değildir" düsturuna; kaybettiğimiz o sahici bağları yeniden nasıl canlandırabiliriz?

Kapı Eşiğindeki İmtihan: Komşu

Modern zamanların "yalnızlık" hapishanelerinde, birbirimize en yakın ama birbirimizden en uzak olduğumuz o garip eşikteyiz. Duvarlar inceldi ama gönül mesafeleri fersah fersah açıldı. Oysa komşuluk; sadece bir adres yakınlığı değil, felsefeden edebiyata, inançtan ahlaka kadar insan olmanın en büyük imtihanıdır.

Felsefe ve Edebiyatın Gözüyle: "Öteki" Değil, "Ben"

Edebiyatın ve felsefenin devleri, komşuyu sadece yan dairedeki kişi olarak değil, insanın aynası olarak görürler.

• Dostoyevski der ki; "İnsan her şeyi sever ama en çok komşusunu sevmeyi beceremez." Çünkü komşu, bizim tüm çıplaklığımızı, sabahki halimizi, kavgamızı, yoksulluğumuzu bilendir. Onu sevmek, aslında gerçeği sevmektir.
• Albert Camus’nün yabancılaşma eleştirisinde olduğu gibi; modern insan, komşusunun adını bilmediği sürece "özgür" olduğunu sanıyor. Oysa komşu, bizi dünyaya bağlayan ilk halkadır.
• Sadi-i Şirazi o meşhur uyarısını yapar: "Komşunun damından düşen bir taş, senin kapına düşmüş sayılır." Yani acı ortaktır, duvarlar sadece bir illüzyondur.

Dinimizin Işığında: İmanla Bağlanan Bir Hukuk

İslam medeniyetinde komşuluk, "iyi bir insan" olmanın ötesinde, "imanın bir gereği" olarak tescillenmiştir. Bu, sadece sosyal bir ilişki değil, ilahi bir sorumluluktur.

• Ayet-i Kerime: "Allah’a ibadet edin ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın. Ana babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yanınızdaki arkadaşa... iyilik edin." (Nisâ, 36). Kur'an, komşuyu akraba ile aynı safta zikrederek ona sarsılmaz bir hukuki statü verir.
• O Sarsıcı Hadis-i Şerif: Efendimiz (sav) buyurur ki: "Cebrail bana komşu hakkında o kadar çok tavsiyede bulundu ki; nerdeyse komşuyu komşuya mirasçı kılacak zannettim." Miras kadar yakın, miras kadar bağlayıcı...
• İnsanlık Ölçüsü: "Komşusu açken tok yatan bizden değildir" düsturu, bugün sadece mideyle değil; komşusu yalnızken kalabalıklar içinde yaşayan, komşusu dertliyken kahkaha atan modern insan için de bir uyarıdır.

Selamsız Koridorlardan Gönül Eşiklerine

Eski Düzce sokaklarında "komşu hakkı" denilince akan sular dururdu. Pişen aşın kokusu giderse, o aşın yarısı komşunundu. Bugün ise yalıtımlı duvarlarımızda kokuyu hapsettik ama ruhumuzu da yalnızlığa mahkum ettik.

Bir fincan kahvenin hatırı, sadece telvede değil; o kahveyi içerken edilen "sahici" sohbettedir. Dinimiz "komşunu gözet" derken, aslında "kendini kurtar" demektedir. Çünkü komşusuyla barışık olmayan, dünyayla; dünyayla barışık olmayan ise kendisiyle barışık olamaz.

Son Söz: Gelin, bu hafta o ağır asansör sessizliğini bir selamla bozalım. Zira ayette buyurulan o "yakın komşu", yarın mahşerde de en yakın şahidimiz olacaktır. Kapı eşiklerindeki güveni yeniden tesis etmek, aslında kaybettiğimiz insanlığımızı geri kazanmaktır.